سپر دفاعی جنگ نرم

 "علی‌اکبر صالحی" رئیس سازمان انرژی اتمی یکشنبه شب با حضور در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری به تشریح ابعاد فنی برجام (برنامۀ جامع اقدام مشترک) پرداخت.

صالحی در ابتدا در پاسخ به سوال مجری برنامه مبنی براینکه در روزهای آخر چه موارد فنی باقی مانده بود که جنابعالی به وین رفتید، گفت: وزیر امور خارجه به ایران آمدند و به رئیس جمهور اعلام کردند که بنده باید در وین حضور داشته باشم. 

بر روی مواضع خود پافشاری کردیم

وی با اشاره به اینکه آنچه در لوزان به عنوان محورهای فنّی به تفاهم رسیده بودید، به نظر می رسید که پیکره های آن مورد تراشیدن قرار گرفته بود و طرف مقابل سعی می کرد تا بیشتر این پیکره را بتراشد افزود: در جلسه ای که در وین داشتیم بر موضع خود پافشاری کردیم و نپذیرفتیم که در موارد مورد نظر آن ها عقب نشینی کنیم. 

سپس با اشاره به اینکه موارد مبهم در وین روشن تر شد، ادامه داد: مانند بحث ساخت سوخت و بحث 300 کیلو نیز در وین مطرح شد که طرفهای مقابل ادعا می کردند 300 کیلو اورانیوم بیشتر نباید داشته باشیم به طوری که این ابهام رفع شد و مواردی که برای ساخت سوخت به کار گرفته می شد مستثنی از 300 کیلو قرار گرفت.

ابهامات بیانیه سوئیس در وین رفع شد 

صالحی در ادامه با اشاره به اینکه ابهامات بیانیه سوئیس در وین رفع شد خاطر نشان کرد: تست های جدید سوخت تحت عنوان تست PIE مطرح بود که توانستیم این موضوع را توجیه و تبیین کنیم به طوری که برای استفاده از این فرآیند نیازمند استفاده از یک سری تجهیزات بودیم که آن ها موافق نبودند اما بعدا با تلاشهای انجام شده موافقت صورت گرفت. 

در ارتباط با تست مکانیکی طرف مقابل اصرار داشت و ما مختصراً پذیرفتیم 

رئیس سازمان انرژی اتمی با تأکید به اینکه PIE در آینده در اراک طرّاحی می شود ادامه داد: آن ها در ارتباط با تست مکانیکی اصرار داشتند و ما مختصراً پذیرفتیم. 

وی با افزودن این نکته که تفاهم لوزان به قوّت خود باقی ماند و خواستۀ آن ها جز تست مکانیکی تحمیل نشد، بیان کرد:در لوزان منظور از سانتریفیوژها برای غنی سازی اورانیوم بود.بنابراین تا زمانی که اورانیوم به سانتریفیوژ تزریق نشود سانتریفیوژ برای اورانیوم محسوب نخواهد بود. 

صالحی با تأکید براینکه سانتریفیوژ را می توان برای موارد دیگر به کار گرفت ادامه داد:سانتریفیوژهایی که برای موارد دیگر بود را از مقولۀ غنی سازی اورانیوم جدا کردیم.لذا بعدها گفته شد این مسئله، راهی برای تحقیق و توسعه است تا سانتریفیوژ جدید را از این طریق به آن وارد کنیم.  

رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اینکه ما چیزی را از دست نداده ایم اظهار داشت: در موارد دیگر، پیش بینی های لازم را به عمل آورده بودیم. 

وی در ادامه برنامه در پاسخ به سوال دیگری مبنی براینکه مفاد قرارداد آژانس با ایران چیست گفت: پرونده ساختگی ایران از سوی آژانس آغاز شد به طوری که بخش عمده ای از ادعاهای آن ها مربوط به مسائل غیرصلح آمیز بود. 

معاون رئیس جمهور با اشاره به اینکه در آن دوران بحثی در خصوص کلاهک هسته ای مطرح نبود، اظهار داشت: در آن دوران، بیشتر بر روی فعالیّت هسته ای تمرکز داشتیم. 

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت:در زمان مسئولیت جناب آقای دکتر روحانی به عنوان دبیر شورای امنیت ملی، برخی جزییات در پیش گرفته شد، به طوری که در زمان مسئولیت جناب آقای دکتر لاریجانی ایشان گفتند که تمام سوالاتشان را یک باره مطرح کنند. 

وی با اشاره به اینکه آنها شش سؤال را مطرح کردند خاطر نشان کرد: این سؤالات تحت عنوان "مدالیته" در زمان البرادعی مطرح شد و زمانی که به جمع بندی رسیدند طرف های مقابل به ناگاه مسئله دیگری را تحت عنوان مطالعات ادعایی مطرح کردند لذا مسیر دیگری باز شد که هیچ ارتباطی با فعالیت های هسته ای نداشت. 

صالحی با بیان اینکه این مطالعات ادعایی یا PMDاز سوی طرف مقابل مطرح شد، خاطر نشان کرد: محمد البرادعی، مدیرکل وقت آژانس آن زمان این مسئله را به صراحت اعلام کرد که این ادعاها و مستندات قابل اعتماد نیست.

شیوه اجرایی تحقیقات آژانس محرمانه خواهد بود 

عضو هیأت مذاکره کنندگان هسته ای در وین، با بیان اینکه بنده در وین یک تفاهم نامۀ مجدّدی را با آقای آمانو در خصوص فعالیت های گذشته و حال ایران امضا کردیم گفت: اصل چیزی که امضا کردیم محرمانه نیست اما ما فقط در بحث پادمانی عنوان کردیم زمانی که بازرسان آژانس به ایران می آیند در برخی امور با یک قراردادهایی شیوه بازرسی و چگونگی انجام بازرسی در موارد خاص را ببندیم و با آنها تفاهم کنیم. این موارد یک مواردی بین کشور ما و آژانس خواهد بود یعنی به طور مثال فرض کنید که نحوه بازرسی از راکتور اراک بین ایران و آژانس بحث و ترتیبات لازم آن مشخص می شود و براساس آن وظایف خود را انجام خواهد داد. 

تحقیقات آژانس از فعالیت های هسته ای ایران 15دسامبر به شورای حکام اعلام خواهد شد 

وی با بیان این مطلب که تفاهمی که بین ما و آژانس در خصوص شیوه انجام کار صورت می گیرد یک امر محرمانه است گفت:پس از تحقیقات آژانس و براساس شیوه ای که ما با هم تعیین کردیم، نتیجه به شورای حکام اعلام خواهد شد و قرار است که آژانس، نتیجۀ تحقیقات خود را 15دسامبر سال جاری به آژانس اعلام کند.  

صالحی تصریح کرد: آژانس پس از تحقیقات انجام شده نظر خود را ارائه خواهد کرد و برجام مستقل از این نظر، کار خود را به پیش خواهد برد و الزاماً ممکن است در 15 دسامبر وقتی آژانس نظر می دهد، پروندۀ هسته ای ایران بسته نشود اما این اقدام کافی است که فعالیت های مربوط به برجام ادامه یابد. 

رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه با بیان اینکه ما باید به سمت اخذ کارت سفید از آژانس برویم گفت: بعد از اینکه برجام عملیاتی شد، پذیرفتیم که پروتکل الحاقی را داوطلبانه اجرا کنیم تا زمانی که این پروتکل به تصویب مجلس برسد. 

راکتور اراک هم چنان راکتور آب سنگین باقی خواهد ماند

وی در ادامه در خصوص فعالیت راکتور آب سنگین اراک اظهار داشت:تعریف راکتور آب سنگین به غنای سوخت نیست بلکه تعریف راکتور آب سنگین به استفاده از آب سنگین به عنوان کند کننده و منعکس کنندۀ نیترون است. لذا راکتور آب سنگین اراک، راکتور آب سنگین باقی می ماند.

پیگیری برگزاری جلسۀ سه جانبه در چین با حضور ایران، آمریکا و چین

صالحی همچنین در خصوص تقسیم مسئولیت ها در قبال راکتور آب سنگین اراک اظهار داشت: کارشناسان ما چندین نوبت به چین رفتند و یکی دو بار هم چینی ها به ایران آمدند.هم چنین ما در وین به تفصیل با آمریکا و چین در خصوص این موضوع صحبت کردیم و قرار شد یک جلسۀ سه جانبه در چین با حضور ایران، آمریکا و چین برگزار شود که این موضوع در حالِ پیگیری است. 

جان کری به اشتباه اعلام کرد قرار است در قلب راکتور اراک بتون ریخته شود /متن برجام به گونه ای است که مخزن آب سنگین اراک قابل نصب مجدد نباشد 

رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه این گفتگو ، در خصوص اظهارات کری که در کنگره گفته بود زمانی که قلب راکتور اراک را درآورند محل آن را بتن می ریزند گفت:همین موضوع سبب شد دوستان ما به جای اینکه متن برجام را بخوانند اظهارات کری را مبنا قرار دهند این در حالی است که شما فرض کنید که یک چاله ای را در زمین کنده اید و جایی است که می خواهید قلب راکتور را بگذارید، شما در این چاله یک تانکر فولادی می گذارید و اتفاقی که قرار است بیفتد این است که ما این تانکر را در می آوریم و آن را کنار می گذاریم و حرف آن ها این است که ما درون تانکر را سیمان بریزیم چرا که آن ها نگرانند ما دوباره این تانکر را بر سر جای خود قرار دهیم و این در حالی است که ما اصلاً قرار نیست به دلایل ایمنی مخزن را مجددا بر سر جای خود قرار دهیم و اگر قرار باشد روزی همه چیز دچار تغییر و تبدیل شود، مخزن جدیدی جای آن مخزن قرار خواهیم داد. 

فردو از اساس برای ضمانت استمرار اصل غنی سازی به وجود آمد 

وی در ادامه در خصوص فعالیت سایت فردو نیز اظهار داشت:فردواز اساس برای ضمانت استمرار اصل غنی سازی به وجود آمد یعنی فردو خیلی به منظور تولید صنعتی غنی سازی در سطح بالا نبوده و به منظور استمرار اصل غنی سازی است که اگر خدایی ناکرده روزی نطنز با مشکل مواجه شد، غنی سازی در ایران متوقف نشود، بلکه اصل غنی سازی را با مقیاس کوچکتر پیش ببریم. 

در صورت خلف وعدۀ طرف مقابل 4 آبشار تحت سکون داریم که فعال خواهد شد 

معاون رئیس جمهور یادآور شد:هزار و 44ماشین در فردو خواهد بود که دو آبشارمان قریب به 350 ماشین در حال چرخش خواهد بود اما بدون تزریق گاز و 4آبشار دیگر در حال چرخش نخواهد بود و تحت خلاء است. یعنی تنها کاری که ما الان نمی کنیم این است که اورانیوم به آنها تزریق نمی کنیم.لذا این دو آبشاری که در حال چرخش خواهد بود با هزار و 44ماشین سر جایش باقی می ماند و بقیه ماشین ها را که قریب به 1600، 700ماشین است برمی داریم و این دو آبشاری که در حال چرخش خواهد بود در آینده تبدیل می شود به آبشارهایی برای تولید ایزوتوپ های پایدار و 4آبشاری که تحت خلا است قریب به 700، 800 ماشین می شود برای این است که اگر خدایی ناکرده روزی خُلفِ وعده کردند، ما می توانیم فوری به مسیر خود برگردیم و غنی سازی را شروع کنیم یعنی 4 آبشاری که الان غنی سازی می کنند تبدیل می شود به 4 آبشار در حال سکون که در صورت خلف وعده طرف مقابل فعّال خواهند شد. 

وی در خصوص اینکه محدودیت ده سالی که 1+5 در رابطه با تحقیق و توسعه برای ما قائل شده است از چه زمانی شروع می شود و آیا این محدودیت از آذر ماه سال 93 اجرا شده است یا خیر گفت: بهتر است این سؤال به صورت مبهم باقی بماند اما از زمانی که بنده برای اولین بار به مذاکرات در لوزان پیوستم این بحث محدودیّت مطرح شده بود. 

صالحی در ادامه ، در خصوص اینکه چنانچه قرار باشد گاز UF6 به ماشین های سانتریفیوژ تزریق نشود آیا فرآیند تحقیق و توسعه محقّق خواهد شد یا خیر اظهار داشت: اگر شما گاز UF6 به ماشینی تزریق نکنید نمی توانید آن ماشین را در آینده برای غنی سازی اورانیوم به کار گیرید پس باید قبل از آن ماشین مورد نظر را با گاز اورانیوم تست کرده باشید تا اطمینان لازم برای کارایی آن ماشین در غنی سازی اورانیوم پیدا شود. 

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت:از زمانی که ایران بر روی سانتریفیوژ کار کرد مواد اولیه را از خارج و از بازار سیاه تهیه کردیم و بعد مهندسی معکوس را در سال 69 آغاز کردیم به طوری که سال 76 توانستیم دو ماشین را بچرخانیم. 

وی با اشاره به این که 7سال ماشین را سر هم کردیم ادامه داد:در این مدت تلاش کردیم تا ماشین پایدار بماند و بچرخد. 

سانتریفیوژ علی رغم سادگی، ماشینی پیچیده است 

صالحی با تاکید براینکه سانتریفیوژ علی رغم سادگی ماشینی پیچیده است ادامه داد: ماشینی که باید در هر دقیقه 60 هزار دور بچرخد، اگر کوچکترین تکانی بخورد از بین می رود. 

رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اینکه پایداری این ماشین، کار حسّاسی است افزود:سال ها طول کشید که توانستیم به این مهم دست یابیم. 

وی با بیان این که سال 89 یعنی 9 سال بعد توانستیم اولین آبشار 164 تایی سانترفیوژ را به کار بگیرم اظهار داشت: از این زمان بود که غنی سازی را شروع کردیم. 

معاون رئیس جمهور با بیان اینکه از سال 85تاکنون بر روی IR1کار کردیم ادامه داد:هنوز این ماشین مشکلات جدی دارد به طوری که طراحی آن خوب نبوده است. 

رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اینکه 25سال است که بر روی ماشین سانتریفیوژ کار کردیم گفت: چیزهای زیادی را در این مدت آموخته ایم. 

وی با اشاره به اینکه از سال 85به بعد شروع به ساخت وطراحی کرده ایم افزود:یعنی از اساس سانتریفیوژ را طراحی کرده ایم.  

صالحی با اشاره به اینکه IR1 را مهندسی معکوس کرده ایم گفت: IR2 اصلاح شده است. 

رئیس سازمان انرژی اتمی  با اشاره به IR 4،6، 7 افزود: در امر طراحی یاد گرفتیم که چگونه به این مهم دست یابیم. 

وی افزود: در مراحل سعی و خطا بودیم و همه چیز را خودمان فرا گرفتیم.  

معاون رئیس جمهور با اشاره به اینکه علم را اول در سانتریفیوژ به وجود آوردیم خاطر نشان کرد: از حیث طراحی IR10- 20 را هم می توانیم طراحی کنیم. 

وی با اشاره به اینکه در این 10 سال ماشین های IR1، 2M، 6S را داریم افزود: خوشبختانه همه ماشین ها را داریم.  

رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه ماشین IR4 زنجیره های 164 تایی اش بیش از دو سال است که کار می کند خاطر نشان کرد: زنجیره ده تایی برای ماشین IR6 نیز داریم. 

وی با اشاره به اینکه در زمینه IR8در ابتدای کار هستیم بیان کرد:IR4، 2M، 6، 8برای غنی سازی اورانیوم می خواهیم. 

صالحی ادامه داد: IR های 5،7 و 6S را بدون تزریق گاز اورانیوم تست مکانیکی می کنیم.    

وی IR6, 8  را ماشین های نسل جدید دانست و عنوان کرد: برای IR6 گاز تزریقی و شروع به تسریع در کار تحقیقاتی آن کرده ایم.  

این مقام با بیان اینکه در طول یک سال آینده اقدام به تزریق گاز برای IR8 خواهیم کرد ادامه داد: زنجیره های میانی آن اول، 2، 10، 19 و 30 تا خواهد شد. 

رئیس سازمان انرژی اتمی  با بیان اینکه زنجیره نهایی در زیر 10 سال 30 تا خواهد بود خاطر نشان کرد: این محدودیتی است که ما آن را پذیرفته ایم.  

وی با اشاره به اینکه IR6 در حال تزریق گاز است ادامه داد: گاز IR8 در طول یک سال آینده تزریق می شود.  

صالحی با اشاره به اینکه بچه های ما در سن 30سالگی مقتدرانه و عالمانه جلوی طرف مقابل اظهار وجود می کنند بیان کرد: بالای 85 درصد از اطلاعات مورد نیاز سانترفیوژ را به دست آورده ایم. 

رئیس سازمان انرژی اتمی  با اشاره به اینکه از انتهای سال هشتم شروع به تولید ماشین های IR8 , 6  بدون رتور می کنیم اظهار داشت: 99 قطعه را می توانیم تولید کنیم.  

وی با اشاره به اینکه ماشین ها را تولید و در انبار نگه داری می کنیم بیان کرد:از انتهای سال هشتم ماشین تولید می کنیم و بعد سالن B را آماده می کنیم. 

صالحی با اشاره به بعد از سال سیزدهم تعداد ماشین ها را زیاد می کنیم گفت:در سال پانزدهم به 190 هزار سو می رسیم.  

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: زنجیره ها می تواند 600- 700 تا باشد و این امر بستگی به نوع ماشین دارد لذا زنجیره اگر بهینه باشد کمترین سر زدن را به آن خواهیم داشت. 

وی با بیان اینکه IR1 می تواند 164 تا بیشتر باشد اظهار داشت: زنجیره IR8 می تواند 500، 600 باشد. 

صالحی با اشاره به اینکه زنجیره های تجاری و صنعتی می تواند به تعداد 500، 600برسد ادامه داد: زنجیره وقتی می تواند اپیتموم بشود که کارایی آن بالا برود. 

رئیس سازمان انرژی اتمی  با اشاره به اینکه در هشت سال اول زنجیره ها را می سازیم بیان کرد:باید برای آن ها جایگزین داشته باشیم به طوری که ممکن است ذخیره IR1 تمام شود. 

وی با بیان اینکه ممکن است ذخیره آن ها از کار بیفتد پس باید برای آن ها جایگزین بیاوریم گفت: ما باید خودمان را به وضعیت ماشین های قابلیت اتکا و با اطمینان برسانیم. 

در دوره برجام امکان ساخت دستگاه برای جایگزین دستگاه های معیوب فراهم است 

صالحی با اشاره به اینکه اکتشافات و استخراج در زمان محدودیت به حدی خواهد رسید که پس از آن غنی سازی با ظرفیت 190 هزار سو انجام شود گفت: در دوره برجام امکان ساخت دستگاه برای جایگزین دستگاه های معیوب فراهم است. 

رئیس سازمان انرژی اتمی  با اشاره به اینکه اگر به 190 هزار سو رسیدیم هر سال می توانیم اورانیوم از داخل تزریق کنیم اظهار داشت: بنده بر روی بازرسی ها کار نکردم و کار فنی انجام دادم. 

وی با بیان اینکه محدودیت ها در ظاهر محدودیت است گفت: فلز اورانیوم غنی شده برای سلاح است بنابراین محدودیت های پذیرفته شده از دید آن ها مانعی برای رسیدن به سلاح هسته ای است. 

صالحی با اشاره به اینکه در مواردی است که برگشت به قبل طولانی خواهد بود مانند راکتور آب سنگین اظهار داشت: در پروتکل الحاقی مواردی است که باید آن را بپذیریم. 

رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه تقاضا باید مستند باشد گفت:اگر آژانس تقاضایی داشته باشد آن را می توانیم رد کنیم و برای آن جایگزین بگذاریم. 

وی با ذکر این نکته که در پادمان می توانیم خواسته هایی داشته باشیم گفت:جان کری در سخنانی اقرار کرده بود که مسئولین هیچ کشوری اجازه نمی دهند به راحتی از مراکز حساس نظامی کشورشان بازدید صورت پذیرد. 

صالحی با بیان اینکه باید خود را برای بدترین شرایط آماده کرد افزود: باید تعریف دانشمند هسته ای را به صورت مشخص داشته باشیم زیرا دانشمند لفظ بزرگی است لذا بهتر است از متخصصین و کارشناسان هسته ای استفاده کرد. 

رئیس سازمان انرژی اتمی اظهار داشت:در سازمان انرژی اتمی 16هزار نفر مشغول کار و زحمت هستند به طوری که کارشناسان اصلی و اساسی تعداد محدودی هستند 

وی با اشاره به اینکه تعداد کسانی که شاکله اصلی سازمان را تشکیل می دهند تعداد خوبی است و نیازهای ما را تامین می کند بیان کرد: آن ها سرمایه سازان هستند. 

دو نیروگاه جدید در بوشهر خواهیم ساخت

صالحی با اعلام این که دو نیروگاه جدید در بوشهر می خواهیم بسازیم که 30هزار میلیارد تومان هزینه در بر دارد اظهار داشت: براساس این مبلغ باید کارشناس به کار گیریم. 

رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه کار اجرایی آن با 15 هزار تکنسین در بوشهر آغاز خواهد شد بیان کرد: دو پروژه دیگر برای سواحل مکران صحبت کرده ایم به طوری که در فاصله ده سال آینده دانشگاه ها هرچه فارغ التحصیل داشته باشند را می توانیم به کار گیریم. 

 
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان